Het leven van een leerkracht van groep 8 was tot...
Het basisonderwijs wil een vermindering van het...

Gelezen in BN De Stem: Cito-toets is al lang niet heilig meer.

18-04-2019
Het leven van een leerkracht van groep 8 was tot 2015 redelijk overzichtelijk. De leerlingen moesten worden klaargestoomd voor die ene grote eindtoets: de Cito. Ooit bedacht om alle kinderen langs dezelfde meetlat te leggen. Maar sinds die niet meer verplicht is, experimenteren scholen met andere vormen van toetsing.
Bron: BN De Stem 18 april 2019 Tom Hayes

De aloude Cito-toets verliest terrein in West-Brabant. Bij nutsbasisschool Dirk van Veen in Breda zweren ze er nog bij. Foto Joyce van Belkom/Pix4Profs
De aloude Cito-toets verliest terrein in West-Brabant. Bij nutsbasisschool Dirk van Veen in Breda zweren ze er nog bij. Foto Joyce van Belkom/Pix4Profs

Landelijk heeft ruim de helft van alle basisscholen de Centrale Eindtoets, zoals de Cito tegenwoordig heet, vaarwel gezegd. In West-Brabant blijven ze de toets een stukje trouwer: 61 procent van de scholen in de regio gebruikt deze eindbeoordeling. Maar hoe lang nog? De IEP-toets is bezig aan een stevige opmars. En ook Route 8, AMN en DIA mogen worden gebruikt om het niveau van het kind te bepalen.
Uitslag niet bindend

De uitslag van de toetsen is geenszins bindend. Leerlingen krijgen eerder al te horen welke vervolgopleiding de school voor ze in gedachten heeft. De uitkomst van de eindtoets dient ter bevestiging. Valt die score lager uit, mag de school geen lager advies geven. Is de score hoger, kunnen scholen het gesprek aangaan: dan kan de leerling een hoger advies krijgen. Toch, de toetsuitslag en het schooladvies wijken liefst niet te veel van elkaar af. Daarom zijn scholen op zoek: hoe kunnen leerlingen het best worden getest. Want de variatie in toetsen is groot.

'Onder de indruk van alle data'

Babette Rademakers, intern begeleider (Dirk van Veen, Breda):

,,Het afgelopen schooljaar hebben we verschillende toetsen vergeleken. We waren onder de indruk van de hoeveelheid data die de Centrale Eindtoets tot zijn beschikking heeft. We kunnen inzien: behalen we de doelen die we willen halen met ons onderwijs? Of moeten we ergens bijsturen? Het hele jaar door volgt onze school de Cito-leerlijn. Daar stap je niet zomaar van af. Bij digitale testen vragen we ons af: gaat dat allemaal wel lukken? We zijn nog niet overtuigd dat andere toetsen beter zijn."

'Persoonlijk boek met naam erop'

Mike Wevers, docent groep 8 (De Baayaert, Wouw):

,,Drie jaar geleden zijn we begonnen met de IEP-toets. We waren de Cito-toets simpelweg beu. De teksten waren niet aansprekend en vaak te lang. Bij de IEP-toets krijgen de leerlingen een persoonlijk boekje met hun naam erop. De teksten zijn een stuk korter en daarin is duidelijk gearceerd waar ze het antwoord moeten zoeken. Inmiddels zijn meerdere scholen bij ons langs geweest om informatie in te winnen. We raden het iedereen aan. Ook de kinderen vinden het leuk, voor ons een belangrijke graadmeter."

'We denken nu vanuit visie'

Wietse Visser, directeur (Gummarus, Steenbergen):

,,De Route 8-eindtoets wordt digitaal afgenomen, met Snappet (onderwijstablet). Dat past bij deze tijd. De vraagstelling is adaptief. Dat betekent dat die makkelijker wordt wanneer een leerling er moeite mee heeft. In het verleden waren we dagenlang bezig met het afnemen van de toets en dan nog eens de voorbereiding daarvoor. Daarmee verschraal je het onderwijs. Nu denken we veel meer vanuit een visie. We hebben de kinderen acht jaar lang in beeld, de toets is daarom niets meer dan een second opinion."

'Niet afhankelijk van internet'

Martin Heeffer, directeur (Ons SBO, Breda):

,,Het speciaal onderwijs is nu nog niet verplicht een eindtoets af te nemen. Omdat we verwachten dat die verplichting er volgend jaar wel komt, zijn we verschillende producten naast elkaar aan het leggen. IEP beloofde best veel, maar kon het niet waarmaken. Dit jaar hebben we de AMN-toets afgenomen. Digitaal en zó adaptief, dat zou echt een grote pre kunnen zijn. AMN vereist wel iets meer handelingen, maar je bent niet afhankelijk van een internetverbinding. We moeten nog een knoop doorhakken."

'Geen verhalen, maar beeld'

Sanne van der Giessen, docent groep 8 (De Biezenhof, Halsteren):

,,Jarenlang hebben we de Cito-toets gehad. Die vonden we echter niet meer van deze tijd, dus zijn we vorig jaar op zoek gegaan naar een andere methode. Onze groepen 7 en 8 gebruiken Snappet, dus onze voorkeur ging uit naar een digitale toets. DIA is een toets van één ochtend, dan zijn ze klaar. Hij is adaptief, dus de vragen zijn aangepast aan het niveau van het kind. De rekenvragen bestaan niet uit lange verhalen, maar zijn beeldend. Daarmee meet je daadwerkelijk de rekenvaardigheid van een kind."