Betekenis vermindering of verdwijning van...
Namen van unieke personen, plaatsen, organisaties,...

Wanneer krijgt een woord een hoofdletter?

05-06-2024
Namen van unieke personen, plaatsen, organisaties, merken enz. krijgen hoofdletters.

De belangrijkste categorieën eigennamen zijn:

  • persoonsnamenNynke van der SluisPatsy Van der Meerenhet echtpaar De VriesAlexander de GroteJezusSinterklaasJan en alleman;
  • aardrijkskundige namen (ook in afleidingen en samenstellingen): GoudaAntwerpsFranse kaasde Maasde Saharahet Verre OostenZuidoost-NederlandCentraal-Afrika;
  • inwoners en volkeren: AntwerpenaarAztekenFrançaiseIerenJoodSintiVlamingZeeuwen;
  • talenBerbersFriesStandaardnederlandsLimburgsVlaamsIndo-Europees;
  • instituten, instellingen, bedrijven en andere organisatiesde Hoge Raadde Tweede KamerCafé De PosthoornHemaRijksoverheidde Gereformeerde KerkJehovah's GetuigenVVD (maar: eBay);
  • historische gebeurtenissende Tweede Wereldoorlogde Russische Revolutiede Kristallnacht;
  • feestdagenHemelvaartPasenMoederdagKerstmisNieuwjaar;
  • titels van publicaties, zoals boeken, films, kranten, liedjes, wetten: de BijbelOorlogswinterDe liftWet openbaarheid van bestuur;
  • evenementen en prijzende Olympische Spelende Nobelprijseen Oscar.

Kleine letter

Alle woorden die niet in bovenstaande categorieën vallen, krijgen geen hoofdletter volgens de officiële spelling. Veelvoorkomende twijfelgevallen zijn:

  • dagen, maanden en (historische) periodeszondagoktoberramadanadventmiddeleeuwenoudheidindustriële revolutie;
  • religieuze of levensbeschouwelijke overtuigingenislamjodendomprotestantsrooms-katholiek;
  • (kunst)stromingenromantiekjugendstilrenaissance;
  • functieaanduidingen, aanspreekvormen en titulatuurburgemeesterkoningpresidentmevrouwprofessordr.;
  • omschrijvende woorden voor plaatsen, organisaties en organenstadhuiskerkgemeenteministerieinstituutcommissie;
  • planten, dieren, etenswarengeraniumelstarchardonnayapfelstrudelroquefort;
  • medicijnen en ziektesalzheimeraidscoronacovidgeelzuchtibuprofenparacetamol;
  • de meeste afkortingen (die geen afkorting van een eigennaam zijn): caodvdpabomkbzzp'erbtw.

Oorspronkelijk eigennaam, toch geen hoofdletter

Soms verliest een eigennaam zijn specifieke verwijzing en krijgt hij een algemenere, breder toepasbare betekenis. Als een naam niet meer naar een uniek ding of unieke persoon of plek verwijst, dan wordt het een 'gewoon' woord (een soortnaam) en schrijf je het met een kleine letter. Dat geldt voor:

  • woorden die niet meer direct verwijzen naar één specifieke persoon (eponiemen): casanovanieuwsgierig aagjealzheimer(patiënt)valentijn;
  • merknamen die (ook) gewone woorden zijn geworden: aspirinemaggiluxaflexpowerpointwalkman;
  • aardrijkskundige namen die gewone woorden zijn geworden (geoniemen): eldoradomekkabordeauxcognacroquefortde (afhaal)chinees;
  • werkwoorden afgeleid van namen: sonjabakkerengoogelennetflixenopzoomerentinderenwhatsappen;
  • afleidingen van persoonsnamen op -iaans-esk of -istmulischiaansfreudiaanskafkaëskfortuyneskmaoïst.

Hoofdletter aan het begin van een zin

In het algemeen krijgt het eerste woord van een zin altijd een hoofdletter. Dat geldt ook voor 'gewone' woorden, die je normaal gesproken met een kleine letter schrijft. Er komt geen hoofdletter na een dubbele punt of puntkomma.

Als de zin met een cijfer of een symbool begint, vervalt de beginhoofdletter: '75 mensen hebben zich aangemeld.' Als de zin met een apostrof begint (dus met een 'afgekapt' woord), krijgt het eerste volledige woord de hoofdletter: ''s Ochtends sta ik altijd vroeg op.'

Voor meer kwesties op het gebied van hoofdletters en kleine letters kun je deze overzichtspagina bekijken.